Onderzoek & publicaties

In tegenstelling tot wat het meeste berichtenverkeer via reclames en social media ons willen doen laten geloven, zijn rouw en verlies onlosmakelijk verbonden met het leven. Blijkbaar vinden we het lastig om met verlieservaringen om te gaan en zijn we collectief vergeten wat rouwen is. Tekst: Gerdien rietveld

Conflicten kunnen een gevolg zijn van gestagneerde rouw, een rouwproces dat is vastgelopen. Het is belangrijk dat mediators hier aandacht voor hebben. Josje Geerse is rouwtherapeut en legt uit hoe een gezond rouwproces eruitziet en wanneer een rouwtherapeut kan helpen de gestagneerde rouw vlot te trekken.

Veerkracht wordt momenteel te pas en te onpas gebruikt in onze samenleving. Onze overheid vindt dat wij allemaal veerkrachtig moeten worden om tegenslagen in ons leven makkelijker zelf te kunnen hanteren. Ook in het werk van de sociaal werker is steeds meer sprake van het werken aan veerkracht. We zien soms dat veerkracht als eigenschap wordt benoemd en gezien wordt als een soort tovermiddel om stress en problemen de baas te kunnen zijn. In dit artikel wordt het begrip veerkracht verder uitgelegd en wordt beschre- ven hoe we ermee kunnen werken als hulpverlener, naar onze cliënten én naar onszelf.

In dit artikel wordt uiteengezet welke vraagtekens we kunnen plaatsen bij de huidige ontwikkelingen op het gebied van rouw bij verlies van een dierbare. Zeker in de palliatieve zorg is serieuze aandacht nodig voor verpleegkundigen en artsen die dicht bij de patiënten staan. We zien in verschillende onderzoeken dat deze beroepsgroepen soms overmatig stress ervaren als patiënte lijden of overlijden (Shanafelt, 2005; Ko, 2014). Jaarlijks overlijden gemiddeld 150.000 mensen, waarvan we kunnen aannemen dat er gemiddeld vijf nabestaanden zijn die direct de gevolgen voelen en ervaren van het overlijden van een dierbare (CBS, 2018).

'In de huidige westerse samenleving lijkt de dood uit onze huiskamers verdwenen', aldus Manu Keirse. Deze rouwspecialist stelt in zijn boek Helpen bij verlies en rouw dat in ons dagelijkse leven steeds minder plaats is voor het thema verlies en overlijden. Mensen zijn volgens hem op zoek zijn naar nieuwe rituelen en manieren om te kunnen rouwen.

Er is sinds het uitbreken van de coronacrisis nauwelijks discussie over het feit dat verpleegkundige een stressvol beroep is. Het werken onder hoge druk, vaak met onderbezetting, maakt dit beroep extra zwaar. Het werken in de zorg tijdens de coronacrisis maakt dat artsen, verpleegkundigen en verzorgenden veelvuldig worden geconfronteerd met traumatische ervaringen. Een goede zelfzorg, maar ook een gestructureerde opvang, is van groot belang voor het welzijn van de verpleegkundige.

Iedere zorgverlener maakt een keer mee dat een patiënt overlijdt. Het overlijden raakt niet alleen de nabestaanden maar ook de zorgverleners. De hierbij horende rouw bestaat uit een aantal fasen, ook wel omschreven als rouwtaken. In dit artikel wordt uiteengezet wat deze rouwtaken inhouden en wat u kunt betekenen voor degene die rouwt.

In mijn werk zie ik dagelijks hoe verhalen, ofwel narratieven, invloed hebben op de gevoelens, gedachten en het gedrag van onze cliënten en van onszelf. Met dit artikel wil ik verduidelijken hoe handvatten uit de narratieve psychologie sociaal professionals kunnen ondersteunen bij hun dagelijks werk.